Over het ontstaan van Israël bij het begin van de IJzertijd zijn er drie modellen in omloop: dat van de verovering in een militaire campagne (het model van de Bijbel, vnl. het boek Jozua), dat van de vreedzame infiltratie van nomaden uit de woestijn (A. Alt) en dat van de opstand van verdrukte Kanaänieten tegen het regime van de Kanaänitische stadsstaten (G. Mendenhall, N.K. Gottwald). Door een gedetailleerd onderzoek van alle relevante archeologische gegevens en de voltooiing van zijn 'Land of Ephraim Project' heeft Israël Finkelstein (Universiteit van Tel Aviv) een nieuw model ontwikkeld van een golfbeweging van nomadisering en latere resedentarisering van dezelfde bevolkingsgroepen over een lange tijd. De latere Israëlieten en hun voorouders zijn dus altijd al in Kanaän aanwezig geweest. Andere Israëlische onderzoekers hebben hierbij aanvullingen en correcties aangebracht.

Antoon Schoors is doctor in de Theologie en doctor in de Bijbelwetenschappen. Hij is Professor emeritus aan de KULeuven aan het departement Oosterse Studies, met leeropdracht Hebreeuws, Aramees, Ugaritisch en Archeologie van Syro-Palestina.