Antwerpse
tekening biedt duidelijkheid over bloemstilleven van Vincent Van Gogh
In het Kröller-Müller Museum in Nederland is een
schilderij opnieuw toegeschreven aan Vincent Van Gogh. Sinds 2003 bestonden er
grote twijfels over de auteur van het schilderij. De ontdekking van een
onderliggende schetstekening, blootgelegd door onderzoekers van de Universiteit
Antwerpen, biedt echter duidelijkheid over de authenticiteit van kunstwerk en
kunstenaar. Door het grote formaat en de vrij academische aanpak van het
schilderij Bloemstilleven met akkerbloemen en rozen was er jarenlang
grote twijfel over de schilder van het kunstwerk. Sinds 2003 stond het geboekt
als ‘kunstenaar anoniem’. Met nieuwe röntgenopnamen hebben wetenschappers van
de Universiteit Antwerpen, de TU Delft en DESY (Deutsches
Elektronen-Synchotron) in Hamburg nu een onderliggende schetstekening van twee
worstelaars zichtbaar gemaakt.
De worstelaars werden met zekerheid geschilderd door Van
Gogh, toen hij aan de kunstacademie van Antwerpen studeerde. Daar schreef hij
zich in januari 1886 in. Zijn leraar drong bij hem aan om een groot doek,
nieuwe penselen en verf aan te schaffen. De grote doeken waren een
standaardmaat voor figuurstudies op de academie. In een van zijn brieven aan
zijn broer Theo schreef Van Gogh dat hij in die periode een werk had gemaakt
met twee halfnaakte worstelaars op.
Het schilderij ging later mee naar Parijs, waar hij bij Theo
ging wonen. Daar overschilderde Van Gogh het werk met een bloemstilleven,
zonder de voorstelling van de worstelaars eerst af te schrapen. Dankzij een
nieuwe onderzoekstechniek is het originele beeld nu veel beter te zien.
“Op de voorstelling van de twee worstelaars kan je duidelijk
enkele belangrijke elementen zien die het werk in verband brengen met Van Goghs
periode in Antwerpen”, vertelt Koen Janssens, professor Chemie aan de
Universiteit Antwerpen. “Niet alleen zijn de kenmerken van de stijl van de
Antwerpse academie duidelijk te herkennen, ook de gebruikte brede verfstroken
zijn erg typerend voor het werk van Van Gogh. Hij schilderde bijvoorbeeld De
aardappeleters op eenzelfde manier. Dat we als Antwerpse onderzoekers
zoveel details konden blootleggen over Van Goghs korte periode in de
Scheldestad, maakt me blij.”
Het schilderij Bloemstilleven met akkerbloemen en rozen
van Vincent Van Gogh is vanaf vandaag te zien in het Kröller-Müller Museum in
Otterlo, Nederland.
Meer weten?
Peter De Meyer, persverantwoordelijke Universiteit
Antwerpen: 03 265 47 11, 0476 20 07 54 en peter.demeyer@ua.ac.be
|