...Kirsten Van Camp voor haar uitstekende onderzoek naar de berichtgeving over de Arabische Lente in Westerse kranten.

Hoe werd de Arabische Lente in de verschillende Westerse kranten benaderd? Dat was het uitgangspunt van de thesis waarmee masterstudente politieke communicatie Kirsten Van Camp op 2 juli de Thesisprijs 2012 in de wacht sleepte.

De manier waarop journalisten het nieuws inkaderen noemt men in vaktermen: framing. Een onderwerp kan benaderd worden vanuit verschillende invalshoeken waardoor telkens een ander aspect van het verhaal belicht wordt. Framing wordt ook wel eens als pejoratieve term gebruikt om  de actie te omschrijven waarbij journalisten bewust kiezen voor een bepaalde invalshoek om nieuwsgebeurtenissen in een door hen gewenste context te plaatsen . Het is dan de journalist die bepaalt welke elementen uit de realiteit worden geselecteerd, weggelaten of benadrukt.

Werkwijze
De Arabische Lente is een interessante case om framing te bestuderen aangezien media voor internationale thematieken voor vele burgers en zelfs beleidsmakers de enige bron van informatie vormen . Masterstudente politieke communicatie Kirsten Van Camp analyseerde gedurende acht weken de berichtgeving n.a.v. de opstanden in Libië en Tunesië in vier Westerse kranten. De Standaard en Het Laatste Nieuws in eigen land, de Franse kwaliteitskrant Le Monde en het  Amerikaanse dagblad met internationaal aanzien The New York Times. Als ijkpunt gebruikte ze de val van de dictators, dus vier weken voor de dood van Khadaffi in Libië en de vlucht van Ben Ali in Tunesië en de vier weken erna.

Stereotiepe verwachtingen
Uit haar onderzoek bleek dat de onderzochte kranten als invalshoek zeer sterk de human interest en het pure conflict benadrukte. De onderzochte kranten benaderde de Arabische Lente nauwelijks in termen van de economische gevolgen of in termen van moralele of religieuze vraagstukken.
In de gehele periode focusten de journalisten eerder op de oorzaken dan mogelijke oplossingen voor het conflict. Vooral voor Tunesië was dit verschil zeer sterk. Als “bakermat” voor de Arabische Lente hoeft dit niet te verwonderen: de hele Maghrebijnse regio is jaren lang nauwelijks “nieuws” geweest. Dit nieuwe conflict schreeuwde om duiding.
Zowel in Tunesië als in Libië werd er voor de val van de dictators opvallend meer gekozen om het pure conflict te benadrukken, terwijl na hun val vooral gekozen werd om het conflict te kaderen aan de hand van wat er in eigen land gebeurt en gezegd wordt door politici en experten.

“Wanneer ik de media vergeleek, viel het op dat mijn stereotiepe verwachtingen niet uitkwamen”, zegt Van Camp.  “ Hoewel De Standaard meer naar de oorzaken graaft van het conflict dan Het Laatste Nieuws, en het Laatste Nieuws eerder de human interest benadrukt, zijn de verschillen niet significant. Daarnaast worden ook geen significante verschillen teruggevonden tussen de internationale kwaliteitspers. Wel betrok Het Laatste Nieuws meer het eigen land om de Arabische Lente te kaderen.”

Effect media
Afhankelijk van waar men woont, welk medium men verkiest, over welk betrokken land men informatie leest en wanneer dit gebeurt, krijgen burgers krantenartikels te consumeren met een verschillende invalshoek.

“De media moeten zich ervan bewust zijn dat ze een grote invloed hebben op de visie van de bevolking”, besluit Van Camp. “ Ze bepalen immers de manier waarop het publiek de oorzaken, gevolgen en het belang van die conflicten percipiëren. Dit kan dan weer gevolgen hebben voor de beleidsmakers en de keuzes die zijn maken over waar diplomatieke en materiële hulpmiddelen zullen worden ingezet.”

Van Camp won een cheque ter waarde van 500 euro en kreeg felicitaties van de juryvoorzitter Minister van Landsverdediging Pieter De Crem. De jury omschreef de scriptie als ‘een degelijk onderzoek met actuele relevantie dat zeker nog verder onderzoek waard is’.

Meer weten?

Kirsten Van Camp Kirsten.vancamp@student.ua.ac.be

Promotor: Prof. Dr Jeroen Van Laer jeroen.vanlaer@ua.ac.be