UCSIA
Prinsstraat 14
B-2000 Antwerpen
marijke.celis@ua.ac.be
Tel. +32 (0)3 265 49 60
Fax +32 (0)3 707 09 31
Pedagogische studiedag "Varen naar het diepe: Over de vakoptiek"

 

IMG_8366.jpgDe pedagogische studiedag Varen naar het diepe onderzocht het thema van de vakoptiek. Hoe kunnen leerkrachten rooms-katholieke godsdienst de levensbeschouwelijke vaardigheden bij hun leerlingen activeren en daadwerkelijk theologiseren?

Wetenschappelijke inzichten en andere vakoptieken worden daarbij vaak als impuls in de les gebracht. De leerkracht moet deze inhoud verbinden met een getheologiseerd inzicht (ingrediënt) en de leerlingen helpen hun levensbeschouwelijke vaardigheden te oefenen.

Op de studiedag konden de leerkrachten stapsgewijs de methodiek inoefenen.


 

De studiedag werd zo ingericht dat de leerkrachten stapsgewijs de methodiek konden inoefenen. Taede Smedes besprak met de leerkrachten de (mogelijke) betekenis van een aantal prominente wetenschappelijke inzichten voor het mensbeeld en de godsdienstbeleving, zoals de evolutietheorie, de vrije wil versus determinisme, de cognitieve religiewetenschappen en de kosmologie. Bart Verbesselt onderzocht vervolgens de inhoudelijke thema’s die de leerkrachten kunnen aangrijpen om te theologiseren of recontextualiseren binnen het geloof.

Tenslotte konden de leerkrachten in een reflectieoefening rond 'In de kijker' en een aantal workshops zelf aan de slag. Daarbij hadden ze aandacht voor de verschillende stappen in dit proces: het kiezen van een specifieke inhoud/impuls voor het lesprogramma, de impuls uitwerken met aandacht voor de getheologiseerde inhoud, de werkinstrumenten uitwerken nodig om de leerlingen zelf de levensbeschouwelijke vaardigheden te laten oefenen.

Overzicht van de werkwinkels:

Op zoek naar de vakoptiek in de godsdienstles
Jos Van Rompay, Inspecteur-adviseur RKG Mechelen-Brussel
Vanuit enkele leservaringen zoeken de deelnemers met de leerplandoelen  hoe ze in de les de vakoptiek beter kunnen opnemen. 
 
Theologiseren vanuit kortfilm: een praktijkvoorbeeld uit 4 TSO 
Tomas Bruyland, leerkracht Sint Angela Tildonk Haacht   
Aan de hand van de kortfilm God is a DJ onderzochten de leerkrachten de vraag hoe ze leerlingen kunnen stimuleren om daadwerkelijk te theologiseren. Wat zijn enkele noodzakelijke randvoorwaarden om met jongeren te theologiseren?
 
Media berichtgeving Christelijk levensbeschouwelijk lezen 
Erik Desmet, journalist-redacteur bij 'Kerk en Leven'   
Anders dan wel gedacht, besteden de media wel degelijk veel ruimte aan religie. Toch gaat het zelden over de grond van godsdienst en zingeving. Erik Desmet onderzocht met de leerkrachten hoe een aantal recente artikels kunnen worden gebruikt in de les.
 
Monastiek lezen van heilige teksten 
Remco F. Babijn, theoloog en godsdienstleerkracht
Tijdens de workshop werd er aandacht besteed aan de grondregels van het monastiek lezen, de lectio, zoals die onder meer functioneert bij Paus Gregorius de Grote en in zijn toepassing voor jongeren bij de gemeenschap van Taizé. De leerkrachten stonden stil bij de eigen wijze van lezen en het eigen gebruik van heilige teksten. 
 
Van goddelijkheid naar zintuiglijkheid (omkering van de zintuigen) 
Yves De Maeseneer, docent, Faculteit Godgeleerdheid, K.U.Leuven
Het derde oog, het zesde zintuig, de zevende chakra,… Waarneming van hogere dimensies fascineert jongeren van vandaag. Op het internet circuleren allerlei voorstellingen over extra zintuigen die de nieuwsgierigheid naar het bovennatuurlijke koppelen aan de moderne nadruk op empirische/ experimentele kennis en de beeldcultuur. Wat heeft de christelijke traditie op dit punt te bieden? Wat is de rol van de zintuigen in de bijbel. Hoe wordt er gekeken, geluisterd, maar ook geroken, gesmaakt, getast? 
 
'Het gelaat van Christus’; vanuit iconografie levensbeschouwing en godsbeschouwing ter sprake brengen
Liesbeth Last, godsdienstleerkracht 
In de Middeleeuwen hadden een groot aantal religieuze kunstwerken een didactische functie. Ze dienden om op een aanschouwelijke en tastbare manier de geloofsinhoud en de moraal kenbaar te maken aan het volk. Zo kon men als ongeletterde genieten van een visuele symbolische voorstelling van bijbelfiguren en heiligen. In deze sessie werd getoond dat kunst niet enkel een gevolg is van het geloof maar dat het ook kan aanzetten tot geloof.  Kunst als  het onuitspreekbaar bespreekbare.
 
Bijbelkamers en zones van zin 
Sofie Verscheure, Symposion  
Tien groepjes van telkens drie laatstejaarstudenten interieurarchitectuur aan het St-lucas Gent, kregen afgelopen jaren elk een bijbelverhaal om te herinterpreteren en uit te werken in een ruimtelijk statement. Het besef vanuit de theaterpraktijk dat elk verhaal elke keer opnieuw een andere dramaturgische insteek kan vinden zonder het basisverhaal te wijzigen was een inspirerend besef. Dit besef en het geloof dat onze bijbelverhalen inhoudelijk en literair, net zoals de Griekse en Romeinse sagen, van een onschatbare schoonheid en waarde kunnen zijn, vormde de aanleiding om op zoek te gaan naar andere dramaturgische ingangen om zo tot nieuwe [ver]beeldende ruimtes te komen. In deze workshop onderzochten de leerkrachten hoe dit inspirerend kan zijn voor de manier waarop ze in onderwijs werken met Bijbelverhalen.
 
Met de vakgroep aandacht voor de vakoptiek
Peter De Burghgraeve, godsdienstleerkracht, Sint Ursula Instituut
In deze workshop werd er aandacht besteed aan de wijze waarop de vakgroep de vakoptiek centraal kan stellen. Hoe kunnen we de leerling met ons lesmateriaal aanzetten om een eigen positie in te nemen ten op zichte van de eigen godsdienst. 
 
Klik hier om de fotoreportage van de studiedag te bekijken!