Heuristiek per historische periode: middeleeuwen, nieuwe tijd, nieuwste tijd

Academiejaar: 2007-2008 Code opleidingsonderdeel: FLWG002240 Semester: 1e en 2e semester Studiepunten: 9 Uren Studietijd: 252 Uren theorie: 45,00 Uren praktijk: Uren andere: Deeltijds programma: 1 Titularis(sen) Tim Soens Guido Marnef Henk De Smaele Taal waarin de cursus wordt gedoceerd: Nederlands Info semesterexamen: semesterexamen in juni Info contractrestrictie: 1. Aanvangscompetenties (begintermen) *Algemene competenties partim Heuristiek Middeleeuwen: - Eindtermen MO - Een minimale basiskennis van de geschiedenis van de Middeleeuwen, in het bijzonder m.b.t. de geschiedenis van de Nederlanden. partim Heuristiek Nieuwe Tijd: - Eindtermen MO - Een minimale basiskennis van de geschiedenis van de Nieuwe Tijd, in het bijzonder m.b.t. de geschiedenis van de Nederlanden. partim Heuristiek Nieuwste Tijd: - Eindtermen MO - Basiskennis algemene geschiedenis, specifiek Zuidelijke Nederlanden-België sedert begin 19de eeuw *Volgtijdelijkheid 2. Eindcompetenties (eindtermen) partim Heuristiek Middeleeuwen: -  Studenten kunnen een aan de middeleeuwse periode en bronnensituatie aangepaste zoekstrategie ontwikkelen -  Studenten beschikken over een basiskennis van de typologische verscheidenheid van het middeleeuwse bronnenmateriaal -  Studenten beschikken over een basiskennis van de (electronisch beschikbare) bibliografieën, repertoria en bronnen-edities m.b.t. de geschiedenis van de middeleeeuwen en weten deze op een efficiënte manier te hanteren -  Studenten hebben inzicht in de belangrijkste archiefvormers van de middeleeuwse periode en kunnen het verband leggen met de actuele bewaarplaatsen van middeleeuwse bronnen      partim Heuristiek Nieuwe Tijd: - Een basiskennis bezitten van de relevante hulpinstrumenten en naslagwerken m.b.t. de geschiedenis van de Nieuwe Tijd - Een basiskennis bezitten van de belangrijkse typebronnen m.b.t. de geschiedenis van de Nieuwe Tijd - De kennis van het heuristisch apparaat kunnen toepassen bij de uitwerking van concrete topics (m.b.t. personen, gebeurtenissen, ontwikkelingen enz.) - Het ontwikkelen van een weloverwogen zoek- en selectiestrategie die toelaat om snel en efficiënt informatie op te zoeken over een concreet onderwerp. - Het aannemen van een kritische attitude tegenover het overgeleverde bronnenmateriaal. partim Heuristiek Nieuwste Tijd: Studenten zijn in staat efficiënt informatie (bronnen en werken) te verzamelen over thema's uit de geschiedenis van de 19de en 20ste eeuw. Zij kennen de belangrijkste heuristische hulpinstrumenten (met inbegrip van het WWW). Hun speurzin is aangescherpt en zij kennen de eisen die historici stellen aan de heuristiekfase binnen het onderzoek. 3. Inhoud partim Heuristiek Middeleeuwen: Na een inleiding over de heuristische eigenheid van de middeleeuwse periode, worden in elf casussen elf uiteenlopende onderzoeksprojecten binnen het ruime veld van de middeleeuwse geschiedenis behandeld. Telkens vertrekkend van een concrete probleemstelling, leren studenten voor elke onderscheiden onderzoeksvraag een creatieve zoekstrategie te ontwikkelen. Hiertoe leren ze de geëigende bibliografieën, catalogi, bronnenrepertoria en archiefinventarissen gebruiken. Ze maken kennis met de belangrijkste types van geschreven, cartografische en iconografische bronnen. Veel aandacht gaat daarbij uit naar het toenemende belang van electronische en on-line beschikbare reportoria, literatuurdatabanken en bronnencollecties. Gezien het decoderen van middeleeuws bronnenmateriaal vaak een geheel eigen methodologie vereist, worden studenten ook wegwijs gemaakt in het aanbod van repertoria en hulpinstrumenten die de periode toegankelijk maken voor toekomstige onderzoekers partim Heuristiek Nieuwe Tijd: De cursus brengt een overzicht van de belangrijkste hulpinstrumenten en naslagwerken van belang voor de geschiedenis van de Nieuwe Tijd. Verder wordt heel wat aandacht besteed aan de typologie van de bronnen. Voor elk deelgebied (politieke, sociaal-economische, cultuur- en religieuze geschiedenis) worden de belangrijkste bronnentypes voorgesteld, evenals de belangrijkste referentiewerken en hulpinstrumenten. Tijdens de les wordt ook aandacht besteed aan de mogelijkheden van het internet als heuristisch apparaat en als databank. Via blackboard biedt de docent een aantal oefeningen aan die gericht zijn op de toepassing van de meegedeelde kennis. Daarbij ligt, net zoals op het examen, de nadruk op het oplossen van een aantal concrete casussen. partim Heuristiek Nieuwste Tijd: Vertrekkend van concrete historische vragen zal worden aangeleerd waar en hoe informatie en studiemateriaal kan worden gevonden. Studenten zullen in de praktijk leren hun eigen zoekstrategieën bij te stellen, te verfijnen en efficiënter te maken. Zij krijgen voeling met de heuristische normen van de historische discipline. Via concrete voorbeelden en opdrachten maken zij kennis met de heuristische hulpmiddelen: repertoria, catalogi, databestanden, bibliografieën, wetenschappelijke tijdschriften (en e-journals), bronnenverzamelingen, zoekmachines op het WWW, elektronische discussielijsten ... Tevens wordt - toegespitst op de Belgische geschiedenis - kennis gemaakt met de belangrijkste bronnenreeksen. 4. Werkvormen Contactmomenten: Hoorcolleges Oefeningensessies Eigen werk: Opdrachten:Individueel 5. Evaluatievormen Examen: Schriftelijk met mondelinge toelichting Mondeling zonder schriftelijke voorbereiding Gesloten boek Open boek Permanente evaluatie: Opdrachten 6. Noodzakelijk studiemateriaal partim Heuristiek Middeleeuwen: - cursus docent (Universitas) - powerpointpresentaties consulteerbaar via Blackboard partim Heuristiek Nieuwe Tijd: -cursus docent (Universitas) partim Heuristiek Nieuwste Tijd: -cursus docent en powerpointpresentaties consulteerbaar via Blackboard 7. Facultatief studiemateriaal partim Heuristiek Middeleeuwen: R.C. Van Caenegem, Introduction aux sources de l'histoire médiévale, Turnhout, 1997. partim Heuristiek Nieuwste Tijd: P. VAN DEN EECKHOUT, G. VANTHEMSCHE (ed.), Bronnen voor de studie van het hedendaagse België, 19de -20ste eeuw, Brussel, 1999 8. Studiebegeleiding laatste aanpassing: laatste aanpassing: 04/10/2007 11:29 tim.soens