| Academiejaar: | 2008-2009 |
| Code opleidingsonderdeel: | FLWFM01200 |
| Semester: | 1e semester |
| Studiepunten: | 6 |
| Uren Studietijd: | 168 |
| Uren theorie: | 30,00 |
| Uren praktijk: | |
| Uren andere: | |
| Deeltijds programma: | 1 |
| Titularis(sen) | Guido Vanheeswijck
|
| Taal waarin de cursus wordt gedoceerd: | Nederlands |
| Info semesterexamen: | examen in het 1ste semester |
| Info contractrestrictie: | |
1. Aanvangscompetenties (begintermen)
*Algemene competenties
Vereist zijn de competenties verbonden aan de Ba wijsbegeerte in het algemeen. Daarenboven is een algemene kennis van de westerse godsdienstfilosofie verondersteld.
*Volgtijdelijkheid
2. Eindcompetenties (eindtermen)
-
een genuanceerde uiteenzetting kunnen geven over de specificiteit van de seculariseringstheorieën van respectievelijk Karl Löwith en Hans Blumenberg;
-
de factoren, kritieken en denkrichtingen herkennen en begrijpen die in de hedendaagse discussie rond secularisering een rol spelen;
-
kunnen verwijzen naar de voornaamste thema’s en vraagstukken die de controverse rond de betekenis van secularisering blijven bepalen;
de mate waarin de erfenis van respectievelijk Blumenberg en Löwith bepalend blijft voor vormen van hedendaagse religie- en seculariseringskritiek kritisch kunnen beoordelen
3. Inhoud
Uitgangspunt van het masterseminarie Einde van de secularisering? is de vaststelling dat onze cultuur vandaag gekenmerkt wordt door een polarisering rond het statuut van secularisering en religie (bv. Dawkins versus Gray, McGrath, etc.). De Duitse filosoof Jürgen Habermas karakteriseert onze tijd dan ook als een post-seculiere tijd, waarmee hij bedoelt dat enerzijds de verworvenheden van de secularisering niet meer ongedaan kunnen worden, terwijl het anderzijds duidelijk is dat de religieuze tradities nog steeds waardevol zijn en daarom als belangrijke medespelers op het maatschappelijke veld moeten worden beschouwd.
In het masterseminarie Einde van de secularisering? wordt dit academiejaar (2008-2009) gefocust op het debat tussen Karl Löwith en Hans Blumenberg over de interpretatie van het verschijnsel secularisering. Om de huidige situatie (voortschrijdende onttovering?, einde van de religie?, terugkeer van de religie?, post-seculiere samenleving?) zo goed mogelijk in kaart te brengen en om na te gaan of we vandaag het einde van de secularisering meemaken, gaan we tijdens dit seminarie eerst in op de vraag naar het ontstaan van de secularisering. De aanvang van de secularisering wordt traditioneel gesitueerd op het einde van de middeleeuwen, meer bepaald met de doorbraak van het nominalisme tijdens de veertiende eeuw. Twee seculariseringstheorieën zijn hier in het geding: enerzijds de klassieke seculariseringstheorie van Karl Löwith, anderzijds de ‘Intellectual Deviation Story’ van Hans Blumenberg.
Eerst bestuderen we de beide theorieën aan de hand van teksten van de beide auteurs. In de marge van de confrontatie tussen deze twee seculariseringstheorieën, besteden we ook aandacht aan de analyses van Max Weber. Vervolgens proberen we op basis van een vergelijking van beide theorieën inzicht te krijgen in de latere evolutie van de verhouding tussen religie en secularisering en richten we onze aandacht daarbij vooral op hedendaagse interpretaties (Taylor, Gauchet, Ferry,…)
4. Werkvormen
Contactmomenten: Seminaries
Eigen werk: Opdrachten:IndividueelOpdrachten:In groep
5. Evaluatievormen
Schriftelijk werkstuk: zonder mondelinge toelichting
6. Noodzakelijk studiemateriaal
syllabus docent
teksten:
J. Habermas, Een post-seculiere samenleving (Engelse vertaling: A Post-Secular Society
Gray, The Atheist Delusion
M.Weber, Die protestantische Ethik und der Geist des Kapitalismus (Engelse vertaling: The Protestant Ethic and the Spirit of Capitalism) tekst in Nederlandse vertaling
K.Löwith, Weltgeschichte und Heilsgeschehen (oorspronkelijke Engelse versie: Meaning in History): diverse hoofdstukken
H.Blumenberg, Die Legitimität der Neuzeit (Engelse vertaling: The Legitimacy of Modern Age): diverse hoofdstukken
7. Facultatief studiemateriaal
Jean-Claude Monod, La querelle de la sécularisation. De Hegel à Blumenberg, Paris, Vrin (Problèmes et controverses), 2002
Ch. Taylor, A Secular Age, Cambridge, Harvard University Press, 2007
M. Gauchet, Le désenchantement du monde.Une histoire politique de la religion. Paris, Gallimard, 1985
L.Ferry & M.Gauchet, Le religieux après la religion, Paris, Grasset, 2002
A.Cloots, 'Marcel Gauchet en de onttovering van de wereld. De betekenis van de religie voor de transformaties van de westerse cultuur', Tijdschrift voor Filosofie, 65/2003, p.323-353
G.Vanheeswijck, 'Charles Taylor en het zig-zag parcours van de westerse secularisering', Tijdschrift voor Filosofie, 70/2008, p.373-395
8. Studiebegeleiding