Personen | Personen nieuwe site | Google | Route | Contact Login 
Opleidingsonderdelen 2012-2013  
    
Taal en leren
Studiegidsnr:6300OIWTEL
Vakgebied:Opl.- & onderwijswetenschappen
Semester:1e semester
Contacturen:18
Studiepunten:3
Studiebelasting:84
Contractrestrictie(s):Niet te volgen onder examencontracten
Instructietaal:Nederlands
Examen:1e semester
Lesgever(s)Rita Rymenans
Jan T'Sas

 

Deze cursusinformatie is bedoeld om de student te ondersteunen bij het verwerken van de leerstof


1. Aanvangscompetenties

Bij aanvang van dit opleidingsonderdeel dient de student over de volgende competenties te beschikken:
Actieve beheersing van :
  • Nederlands
Specifieke aanvangscompetenties voor dit opleidingonderdeel:
- Eindcompetenties van een academische master;
- Uitstekende kennis van het eigen vakgebied;
- Adequate taalvaardigheid in het Algemeen Nederlands, zowel mondeling als schriftelijk.
 
Dit opleidingsonderdeel is enkel toegankelijk voor studenten die het opleidingsonderdeel Inleiding in de Didactiek (6101OIWIDI) hebben gevolgd. Het richt zich tot studenten uit de niet-taaldidactieken.
 
Er wordt een numerus clausus ingesteld op 30 studenten.
 


2. Eindcompetenties


2.1. Basiscompetenties

Het opleidingsonderdeel sluit aan bij de basiscompetenties van de leraar secundair onderwijs, zoals uitgeschreven door de Vlaamse Regering  (http://www.ond.vlaanderen.be/edulex/database/document/document.asp?docid=13952#245903), waarbij vooral gewerkt wordt aan volgende competenties:

Typefunctie 1: de leraar als begeleider van leer- en ontwikkelingsprocessen
1.7 De leerkracht kan een krachtige leeromgeving realiseren, met aandacht voor de heterogeniteit binnen de leergroep.
1.11. De leerkracht kan het leer- en ontwikkelingsproces adequaat begeleiden in Standaardnederlands en daarbij rekening houden met het taalbeheersingsniveau van de leerlingen.
1.13 De leerkracht kan leer- en ontwikkelingsprocessen opzetten, zowel vanuit de inhouden van zijn/haar vakgebied, als vanuit een vakoverschrijdende invalshoek.
De leerkracht kan:
1. met zijn leerlingen doelgericht gesprekken voeren en daarbij een functioneel taalaanbod doen, functionele taalproductie stimuleren en er feedback op geven;
2. teksten beoordelen en schriftelijk en mondeling toegankelijk maken door ze te bewerken op het vlak van taal en door een aangepaste didactiek;
3. vragen, opdrachten, evaluatie en feedback mondeling, indien nodig met visuele of andere ondersteuning helder formuleren en herformuleren;
4. vragen, opdrachten, evaluatie en feedback schriftelijk helder formuleren, indien nodig ondersteund met visuele of andere hulpmiddelen;
5. een heldere uiteenzetting geven, met integratie van schriftelijke of andere ondersteuning, en alles, indien nodig, flexibel aanpassen;
6. vertellen en voorlezen, en is zich daarbij bewust van zijn eigen mogelijkheden om die vaardigheden optimaal in te zetten en eventuele beperkingen te compenseren;
7. constructief reageren op het taalgebruik van de leerling.
 
Typefunctie 3: de leraar als inhoudelijk expert
De leerkracht kan:
3.3.1 horizontale en verticale verbanden leggen tussen inhouden uit het eigen vakgebied, en tussen die inhouden en de inhouden uit verwante vakgebieden en vakoverschrijdende domeinen
 
Typefunctie 7: de leraar als lid van een schoolteam
1. De leerkracht kan overleggen en samenwerken binnen het schoolteam (met name over de uitvoering van het taalbeleid);
2. De leerkracht kan binnen het team over een taakverdeling overleggen en de afspraken naleven (met name in het kader van het vooropgestelde taalbeleid);
3. De leerkracht kan de eigen pedagogische en didactische opdracht en aanpak in het team (in functie van het vooropgestelde taalbeleid).
 
2.2. Algemene doelstellingen 

Kennis
De studenten kunnen:
- de rol van taal bij het leren toelichten;
- methodieken voor taalondersteuning en taalgerichtheid in hun eigen vak en andere schoolvakken omschrijven;
- methodieken voor het ontwikkelen en implementeren van een taalbeleid omschrijven.

Vaardigheden
De studenten kunnen:
-  methodieken voor taalondersteuning en taalgerichtheid in hun eigen vak toepassen;
-  een vooropgesteld taalbeleid interpreteren en implementeren in hun eigen vak.

Attitudes
- de studenten ontwikkelen een permanente alertheid voor het verband tussen leerprocessen en taalcompetenties bij leerlingen;
- de studenten ontwikkelen beslissingsvermogen (A1), relationele gerichtheid (A2), kritische ingesteldheid (A3), leergierigheid (A4), organisatievermogen (A5), zin voor samenwerking (A6), verantwoordelijkheidszin (A7) en flexibiliteit (A8) (*). 
(*): attitudes uit de basiscompetenties van de leraar




3. Inhoud

Tijdens dit opleidingsonderdeel komen de volgende leerinhouden aan  bod: 
 

1 – Taalgericht vakonderwijs in het algemeen: hoe geef je taliger les?

2 – Mondelinge vragen stellen en instructies geven

3 – Schriftelijke vragen en opdrachten formuleren

4 – Teksten beoordelen en toegankelijk maken

5 – Evalueren en feedback geven

6 – Sprekend leren en taalbeleid

Onze aanpak is procesmatig, wat betekent dat praktijk en theorie met elkaar verweven worden. Er wordt weinig of geen theorie gedoceerd, maar inductief gewerkt via activerende werkvormen. Om die reden is aanwezigheid tijdens alle colleges vereist.




4. Werkvormen
Contactmomenten:
  • Oefeningensessies
  • Werkcolleges

  • Eigen werk:
  • Opdrachten:Individueel
  • Opdrachten:In groep



  • 5. Evaluatievormen

    Permanente evaluatie:
  • Oefeningen
  • Opdrachten
  • Medewerking tijdens de contactmomenten

  • Schriftelijk werkstuk:
  • zonder mondelinge toelichting


  • 6. Studiemateriaal

    6.1 Noodzakelijk studiemateriaal

    Rymenans, R. & T'Sas, J.: Vademecum Taal en leren 2012-2013.

    Paus, H., Rymenans, R. & Van Gorp, K. (2003). Dertien doelen in een dozijn. Een referentiekader voor taalcompetenties van leraren in Nederland en Vlaanderen. Den Haag: Nederlandse Taalunie. 
    Kan gedownload worden van:  http://taalunieversum.org/onderwijs/taalcompetenties

    Ander studiemateriaal wordt ter beschikking gesteld tijdens de colleges.





    6.2 Facultatief studiemateriaal

    Het volgende studiemateriaal kan vrijblijvend bestudeerd worden.

    Hajer, M. & Meestringa, T. (1995). Schooltaal als struikelblok. Bussum: Coutinho.

    Hajer, M. & Meestringa, T. (2009). Handboek Taalgericht Vakonderwijs. Bussum: Coutinho (2de herziene druk). 

    Berends, R. (2007). De leraar taalvaardig. 13 praktische taaldoelen voor studenten aan de pabo. Assen: Koninklijke Van Gorcum.
     




    7. Contactgegevens en begeleiding

    (+)laatste aanpassing: 15/05/2012 14:50 rita.rymenans